Een bindende overeenkomst, ook zonder handtekening

Als advocaten krijgen we weleens mensen over de vloer die een conflict met iemand hebben en zich verdedigen door te zeggen: “Dat kan de andere partij nooit bewijzen, want ik heb niets ondertekend.” Een begrijpelijk argument, want veel mensen denken dat een overeenkomst alleen bindend is als die op papier staat en door beide partijen ondertekend is. Helaas is dat een misvatting die grote gevolgen kan hebben.

Mondelinge overeenkomsten
Een blik in het Burgerlijk Wetboek leert dat elke overeenkomst partijen tot wet strekt. De vertaling? Ook mondelinge overeenkomsten vallen onder die bepaling. En daar komt dus geen handtekening aan te pas. In de praktijk is een mondelinge overeenkomst echter heel moeilijk te bewijzen. Toch kan een rechter op basis van met elkaar overeenstemmende vermoedens van het bestaan van een overeenkomst, of op basis van een getuigenverklaring, oordelen dat er een mondelinge overeenkomst is en dat die bindend is.

Tot 375 euro
Een mondelinge overeenkomst kan op dit moment alleen voor overeenkomsten waarbij de som van de overeenkomst maximaal 375 euro bedraagt. In 2020 zal dat bedrag opgetrokken worden tot 3500 euro. Is het bedrag hoger? Dan moet de overeenkomst schriftelijk bewezen worden. Maar schriftelijk betekent niet noodzakelijk ondertekend en voorafgegaan door ‘gelezen en goedgekeurd’. Een schriftelijke overeenkomst kan ook andere vormen aannemen.

Zet het (niet) op mail
Een e-mail, een sms, een WhatsAppbericht of een Facebookpost kan ook een schriftelijke overeenkomst zijn. Denk dus goed na over wat u communiceert via die digitale communicatiekanalen. Digitale berichten kunnen heel gemakkelijk aan een rechter voorgelegd worden. In het verleden is al gebleken dat rechters Facebookposts of e-mails aanvaarden als bewijs voor een feit of een bewering. Een handtekening is dus zeker geen absolute vereiste om een overeenkomst bindend te maken.

Wie moet wat bewijzen?
Over de vraag wie wat moet bewijzen is de wetgever heel duidelijk. Iemand die iets beweert moet daarvoor ook het bewijs leveren. Concreet? Als u beweert dat u iemand 5000 euro geleend hebt en die persoon betaalt u niet terug, dan moet u bewijzen dat u dat geld effectief geleend hebt én dat die persoon er zich toe verbonden heeft om die som terug te betalen. Kunt u alleen bewijzen dat u hem het geld geleend hebt? Dan hebt u een probleem. Zet daarom altijd de gemaakte afspraken duidelijk op papier. Een e-mail is al voldoende.

Let op de gevolgen
Of u nu mondeling of schriftelijk een overeenkomst aangaat, u moet zich altijd heel goed bewust zijn van de gevolgen van die overeenkomst.
Ondertekent u bijvoorbeeld een huurcontract? Dan moet u weten dat u niet zomaar een einde aan die overeenkomst kunt maken en dat u spelregels moet volgen om schadevergoedingen en kosten te vermijden.

Hebt u een leuk huis gezien en stuurt u de makelaar een mailtje waarin u een bod uitbrengt? Dan is dat bod officieel en zult u het geld op tafel moeten leggen als de verkoper het aanvaardt. Wilt u toch afzien van de aankoop? Dan kunt u in het beste geval onderling met de verkoper overeenkomen dat hij u in ruil voor een schadevergoeding niet meer aan uw bod houdt. Helaas bedraagt die schadevergoeding vaak 10 procent of meer van de geboden prijs. Een eenvoudig mailtje kan u dus veel geld kosten.
Tip! Wenst u een bod uit te brengen, vermeldt dan ook uitdrukkelijk hoelang dit bod geldig is.

Misverstanden voorkomen
Goede afspraken maken goede vrienden. Wilt u problemen of misverstanden voorkomen? Denk dan heel goed na over wat u mondeling afspreekt, digitaal communiceert, of in een ondertekende overeenkomst giet. Informeer u goed en win bij de minste twijfel advies in van een expert.

Wilt u een juridisch bindende overeenkomst laten opstellen? Of bent u op zoek naar juridisch advies van een specialist in contractrecht? Neem dan gerust contact met ons op.